ADO speelgoed

17 april – 16 mei 2015

ADO Speelgoed: Apart, Doelmatig en Onverwoestbaar

Openingsweekend:

17 – 19 april 2015 (zie hieronder de overige openingstijden)

Het houten, kleurrijke speelgoed van ADO heeft in de loop der jaren talloze harten veroverd. Verzamelaars zochten er stad en land voor af en het speelgoed verwierf museale status in Museum Boymans van Beuningen (Rotterdam, 1994) en CODA Museum (Apeldoorn, 2013). De geschiedenis van ADO begint in 1922 in de bosrijke omgeving van Apeldoorn. In Sanatorium Berg en Bosch worden dan tbc-patiënten behandeld die na hun langdurige isolatie weer arbeidsritme moeten ontwikkelen. Men kiest voor arbeidstherapie: het vervaardigen van eenvoudige producten die voldoening geven én door ongeschoolden kunnen worden vervaardigd. Paradepaardje van ADO werd het houten speelgoed dat Ko Verzuu (1901-1971)ontwierp. Zoals Rietveld uit wat planken en latten zijn Rood- Blauwe stoel maakte, zo wist Verzuu uit blokken en plankjes speelgoed samen te stellen dat er strak en eenvoudig uitzag, sterk en degelijk was én het kind prikkelde om ermee te spelen: ‘De vorm mag geen miniatuurwerkelijkheid zijn, waarvan het kleine verstand de vele details niet begrijpt en waarop de fantasie doodloopt. Integendeel, de vorm moet door beperkte eenvoud en goed gekozen verhoudingen slechts het wezen van een ding laten zien.’ Het speelgoed was al spoedig te koop bij Metz & Co. te Amsterdam, De Bijenkorf en de betere speelgoedwinkels. Het sanatorium verhuisde in 1933/1934 naar Berg en Bosch te Bilthoven waar de productie van ADO speelgoed met veertig tot zestig man werd voortgezet. De animo voor het speelgoed bleef groot, maar toen Verzuu van de nieuwe directie om commerciële redenen speelgoed in blank hout moest aanleveren, nam hij ontslag. De licentie voor ADO-producten werd in 1962 voor fl. 1,- overgenomen door Stichting Sociale Werkvoorziening Zeist die nog enkele replica’s van geliefde modellen uitbracht. Bij alle aandacht die naar Verzuu uitgaat, blijven andere ontwerpers in de schaduw. Op één ervan laten wij met onze expositie een lichtje schijnen: Monica Mulder-Buch (1936) die als freelancer speelgoed ontwierp. Onder andere haar prachtige blokkenspel voor ADO dat in 1965 in het Stedelijk Museum te Amsterdam stond opgesteld, is nu bij ons te zien.

Expositie
De expositie toont ADO speelgoed uit verschillende periodes. Een deel daarvan is te koop. Voor overige kleurrijke bijdragen en beeldmateriaal bedanken wij CODA Museum te Apeldoorn en de particulieren Adri Visser en Piet Raven. Omdat de tijd niet stilstaat, laten we ook iets zien van de ontwikkelingen in houten speelgoed. Van ontwerper Floris Hovers, bekend van zijn Archetoys, zijn moderne interpretaties van het houten autootje te bewonderen.

Lezing
Op dinsdag 28 april wordt bij Bouwman Boeken, Hessenweg 168, De Bilt, een lezing over ADO speelgoed gehouden door Stefan Bilo. Stefan verzamelt al vanaf zijn 10e ADO speelgoed en heeft inmiddels zijn eigen bedrijf Toys-Art, dat zich bezighoudt met het verzamelen, taxeren en handelen in antiek speelgoed. Onlangs behaalde hij zijn masters aan de Vrije Universiteit van Amsterdam met als onderwerp ADO.

Dinsdag 28 april 20:00 uur (inloop met koffie en thee vanaf 19:30)
Entree: €5,00 Graag vooraf aanmelden: info@bouwmanboeken.nl of 030-2200112

ADO film
Wegens grote belangstelling voor de expositie “Ado speelgoed” organiseren we morgen (zaterdag 9 mei) nog een activiteit! Om 16.00 zal er een film over ADO vertoont worden van 50 minuten. In de film zijn oude beelden te zien van het sanatorium Berg en Bosch en de werkplaats waar het speelgoed gemaakt werd.

Openingstijden
Vrijdag 17 april: 14-18 uur (17 uur feestelijke opening expositie)
Zaterdag 18 april: 11-18 uur
Zondag 19 april: 12-17 uur

donderdag 23 april van 14-18 uur
vrijdag 24 april van 11-18 uur
zaterdag 25 april van 11-17 uur

donderdag 30 april van 14-18 uur
vrijdag 1 mei van 11-18 uur
zaterdag 2 mei van 11-17 uur

donderdag 7 mei van 14-18 uur
vrijdag 8 mei van 11-18 uur
zaterdag 9 mei van 11-17 uur

donderdag 14 mei van 14-18 uur
vrijdag 15 mei van 11-18 uur
zaterdag 16 mei van 11-17 uur